Misvattingen over het Prikkelbaar Darm Syndroom

Op darmklachten.nl kunt u een uitvoerige onderzoek aanvragen, om de oorzaak van PDS klachten te ontdekken. Klik hier: www.darmklachten.nl

Diagnose prikkelbaar darm syndroom, PDS, wordt in Nederland zeer vaak ten onrechte gesteld. Deze term zou eigenlijk alleen gebruikt mogen worden wanneer alle mogelijke oorzaken voor darmklachten zijn uitgesloten. Huisartsen bestempelen chronische darmklachten vaak als PDS, zonder eerst uitgebreid onderzoek aan te vragen, om alle mogelijke oorzaken uit te sluiten.

De diagnose PDS wordt door huisartsen gesteld op basis van een aantal kenmerkende klachten, de zg. Rome II criteria. Deze criteria zijn ten eerste niet nauwkeurig genoeg; ten tweede kennen 70% van de huisartsen de criteria niet.

De Rome II criteria voor PDS symptomen zijn:

  • klachten die langer dan 3 maanden bestaan,
  • vaker dan 3 maal per dag ontlasting of slechts enkele keren per week,
  • winderigheid,
  • een opgezette buik,
  • buikpijn,
  • verlichting na defecatie,
  • slijm en/of bloed bij de ontlasting.

De diagnostische richtlijnen voor laboratoriumonderzoek, opgesteld door het Nederlandse Huisartsen Genootschap, luiden:

  • Bloedonderzoek laten uitvoeren: bezinking, het aantal witte bloedlichaampjes en vaststellen of er bloedarmoede is.
Dit is lang niet goed genoeg, omdat de oorzaak ook een voedselintolerantie, besmetting met schadelijke darmbacterien, darmparasieten of schimmels kan zijn. Met name darmparasieten zijn een zeer belangrijke oorzaak van het ”Prikkelbaar Darm Syndroom.” Veel huisartsen hebben weinig kennis van parasitologie en komen vaak niet op het iedee patienten te laten onderzoeken op parasieten.

De Rome criteria beschrijven ook alarmsignalen, zoals bloedige ontlasting. Het advies luidt om alleen bij mensen die verlies van bloed hebben plus en een ander alarmsignaal zoals vermagering, langdurige diaree en ernstig ziekzijn, door te verwijzen naar een specialist voor inwendig onderzoek (een colonoscopie). Dit gebeurt slechts bij een kleine percentage van de mensen met chronische darmklachten. Bovendien is een scopie niet geschikt om oorzaken zoals besmetting met bacterien of parasieten op te sporen. Een colonoscopie zal bijvoorbeeld geen microscopische darmparasieten aantonen.

Omdat weining laboratoiumonderzoek plaatsvindt bij mensen met chronische darmklachten, kan de diagnose worden gemist, en worden de klachten te gemakkelijk met PDS bestempeld.

Er zijn twee punten om rekening mee te houden:

  • De meeste artsen kennen de Rome criteria niet. Een recent onderzoek geeft aan dat slechts 20% van de Engelse1 huisartsen de criteria kennen en slechts 4% er gebruik van maakt. Van de Europese huisartsen kende 77% geen enkel diagnostische criterium.
  • In Nederland2 worden weinig patiënten met chronische darmklachten verwezen, slechts 7% gaat naar de specialist.
De reden waarom huisartsen zo zelden hun patiënten met PDS verwijzen, is omdat, ondanks het geringe aantal verwijzingen, niet op grote schaal ernstige aandoeningen worden gemist. Ernstige aandoeningen zijn darmkanker en darmontstekingen: colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. Deze ziekten komen voor bij 2 personen per 1000. Dikke darmkanker komt voor bij 1 op de 1500 personen. De kans dat een patiënt met chronische darmklachten een darmontsteking zoals colitis ulcerosa of darmkanker heeft, is dan ook zeer klein. Maar dit neemt niet weg dat er vele andere aandoeningen zijn die weliswaar minder ernstig zijn, maar toch behoorlijke klachten kunnen veroorzaken, die af doen nemen van levensvreugde en veel meer kosten met zich mee dragen.

Parasitologisch onderzoek

Een van de belangrijkste oorzaken van PDS-klachten is besmetting met eencellige darmparasieten. Infectie met protozoa komt nog vaker voor dan PDS en blijkt vaak de klachten te veroorzaken.

Het NHG geeft wel aan dat na bezoek aan een risicogebied met moet denken aan een Giardia lamblia besmetting. Echter kinderen worden ook vaak op school of de peuterspeelzaal besmet. Bovendien zijn er andere darmparasieten die nog vaker voorkomen.

De meest voorkomende darmprotozoa zijn:

1)  Dientamoeba fragilis. Dientamoeba fragilis is een pathogeen10 organisme dat snel afsterft buiten het lichaam. Aanvankelijk werd de TFT (triple feces test) en vervolgens de qPCR (DNA techniek) analyses ontwikkeld om deze parasiet aan te tonen. qPCR is een recenter en veel betrouwbaarder methode. Bij mensen met darmklachten blijkt 17-27% besmet met Dientamoeba fragilis11.

2) Giardia lamblia. In de huisartsenpraktijk had 14.6% van de patiënten met darmklachten Giardia lamblia. Daarnaast ontwikkelt 80.5% van de patiënten die een infectie doormaken postinfectieuze PDS12 en 57.7% ontwikkelt een voedselintolerantie.

3) Blastocystis hominis. Theo Mank13 onderzocht patiënten met darmklachten huisartsen praktijk; bij 25.7% werd Blastocystis hominis aangetoond:

Blastocystis hominis was bij 73% van de PDS14 patiënten met diaree aanwezig, (27% in de controle groep). Blastocystis hominis wordt beschouwd als apathogeen in de zin de dit organisme geen darmontsteking zou veroorzaken. Er zijn echter verschillende typen Blastocysten. Besmetting wordt steeds vaker geassocieerd met klachten. De parasiet verhoogt bovendien pro-infectie cytokinen zoals interleukine-815. Yakoob16 en partners geven echter aan dat klachten veroorzaakt door zowel Dientamoeba fragilis als Blastocystis hominis besmetting onder PDS criteria vallen.


Comments are closed.